Cochrane Iran

🧠 آن سوی مرور: شواهد بیماری آلزایمر زیر ذره‌بین

در این #وبینار، دو نویسنده مرور کاکرین درباره آنتی‌بادی‌های مونوکلونال هدف‌گیرنده آمیلوئید بتا برای افراد مبتلا به اختلال شناختی یا دمانس خفیف ناشی از آلزایمر، از تجربه واقعی خود در مسیر انجام و انتشار این مرور صحبت می‌کنند.
🔹 فرانچسکو نونینو (Francesco Nonino) متخصص نورولوژی، اپیدمیولوژیست و عضو گروه کاری GRADE
🔹ادو ریچارد ( Edo Richard)؛ استاد نورولوژی در Radboud University Medical Centre
🎙 با مدیریت توبی لاسرسون (Toby Lasserson) از کتابخانه کاکرین
این نشست صرفاً درباره نتایج یک مرور نیست؛ بلکه فرصتی است برای شنیدن روایت پشت صحنه یک پروژه علمی در حوزه‌ای که با بحث‌های علمی، حرفه‌ای و عمومی گسترده روبه‌رو بوده است.
همچنین درباره نقش پزشکی مبتنی بر شواهد، سنتز شواهد و حفظ اعتماد به علم در حوزه‌های بحث‌برانگیز پزشکی گفت‌وگو خواهد شد.
🗓 زمان: پنج‌شنبه، ۱۲ شهریور ۱۴۰۵ (۳ سپتامبر ۲۰۲۶)
⏰ ساعت ۱۴:۳۰ به وقت ایران
🔗 برای مشاهده جزئیات و ثبت‌نام
https://www.cochrane.org/events/behind-the-review-evidence-on-alzheimers-disease-under-the-spotlight
 

آیا داروهای جدید #آلزایمر واقعاً اثربخش هستند؟
مرور جدید کاکرین نشان می‌دهد، داروهای ضد آمیلوئید برای درمان بیماری آلزایمر (Alzheimer's disease) احتمالاً هیچ تأثیر مثبت بالینی قابل‌توجّهی ندارند، درحالی‌که هم‌زمان خطر خون‌ریزی و تورم مغزی را افزایش می‌دهند.

این مرور، داده‌های ۱۷ کارآزمایی بالینی با مجموع ۲۰,۳۴۲ شرکت‌کننده را بررسی کرد که همگی افراد مبتلا به اختلال شناختی خفیف یا زوال عقل خفیف ناشی از بیماری آلزایمر را شامل می‌شدند. طرفداران این داروها امیدوار بودند استفاده در مراحل اولیه بیماری مؤثّر باشد، امّا یافته‌ها چیز دیگری می‌گویند.

این داروها اگرچه پلاک‌های آمیلوئید بتا (Amyloid beta) را در مغز کاهش می‌دهند، اما بهبودی چشمگیری در حافظه، تفکر یا عملکرد روزمره‌ی بیماران ایجاد نمی‌کنند و با عوارض جدی مانند آریا (ناهنجاری‌های تصویربرداری مرتبط با آمیلوئید، ARIA) همراه هستند.

پیش از تصمیم‌گیری درباره‌ی این درمان‌ها، آگاهی از شواهد علمی معتبر ضروری است.

🔗 مطالعه متن کامل خبر در سایت کاکرین ایران
https://iran.cochrane.org/fa/news/anti-amyloid-alzheimers-drugs-show-no-clinically-meaningful-effect

یک ضدعفونی‌کننده ساده می‌تواند عفونت‌های نوزادان را کاهش دهد

مرور سیستماتیک جدید کاکرین نشان می‌دهد که استفاده از کلرهگزیدین روی بند ناف نوزادان در کشورهای با درآمد کم و متوسط، موارد عفونت را تا حدود ۲۹٪ کاهش می‌دهد و ممکن است مرگ‌ومیر نوزادان را نیز کم کند.

📊 خلاصه‌ی یافته‌ها در کشورهای با در آمد پایین و متوسط:
• کاهش عفونت بند ناف از ۸۷ به ۶۲ مورد در هر ۱۰۰۰ نوزاد
• کاهش احتمالی مرگ‌ومیر از ۱۸ به ۱۵ مورد در هر ۱۰۰۰ نوزاد
• تأخیر ۱ تا ۲ روزه در جدا شدن بند ناف

🌍 توصیه‌ی WHO:
در مناطق با مراقبت مامایی کافی و مرگ‌ومیر پایین، مراقبت خشک و تمیز کفایت می‌کند. در مناطقی که مرگ‌ومیر نوزادان بالاست، استفاده روزانه از کلرهگزیدین ۴٪ به مدت یک هفته توصیه می‌شود.

💡 پیام کلیدی: راه‌حل جهانی واحدی وجود ندارد. انتخاب روش مراقبت از بند ناف باید با واقعیت‌های محلی، فرهنگ و منابع نظام سلامت هم‌خوان باشد.

📎 متن کامل این مرور در کتابخانه‌ی کاکرین
https://www.cochrane.org/fa/evidence/CD008635_what-are-benefits-and-risks-using-antiseptics-umbilical-cord-stump-newborns-preventing-sepsis
📎 متن کامل خبر در سایت کاکرین
https://iran.cochrane.org/fa/news/simple-antiseptic-can-reduce-newborn-infections

با افتخار اعلام می‌کنیم کنگره‌‌ی کاکرین ۲۰۲۶ به میزبانی کاکرین لهستان 🇵🇱 در شهر تاریخی و دانشگاهی کراکوف برگزار می‌شود.

📅‌ زمان: ۱۷ تا ۱۹ آذر ۱۴۰۵ | رویدادهای جانبی: ۱۶ آذر
📍 مکان: مرکز همایش‌های ICE کراکوف، مشرف به قلعه‌ی واول (Wawel Castle) و رود ویستولا (Vistula River)

در دنیایی که شواهد به سرعت در حال تحول است، کنگره‌ی کاکرین فرصتی است برای گردهمایی جامعه‌ی جهانی شواهد تا درباره‌ی مهم‌ترین پرسش‌های سنتز و کاربرد شواهد در سلامت و فراتر از آن گفت‌وگو کنیم.

این گردهمایی تصویری از تحول کاکرین و آینده‌ی شواهد را پیش چشم می‌آورد تا با هم، با پشتوانه‌ی روش‌ها و فناوری‌های نوین، جهانی بر پایه‌ی شواهد علمی قابل اعتماد بسازیم.

کراکوف، با سنت دیرینه‌ی علمی و خانه‌ی کاکرین لهستان در کالج پزشکی دانشگاه یاگیلونیان (Jagiellonian University Medical College)– یکی از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های اروپا – میزبان شایسته‌ی این رویداد خواهد بود.

منتظر دیدار شما در کراکوف، آذر ۱۴۰۵ هستیم.

📎 اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام
https://colloquium-2026.cochrane.org/

آیا می‌دانستید در بسیاری از مراقبت‌های بیمارستانی، #پرستاران می‌توانند دستِ‌کم به خوبی پزشکان عمل کنند؟
این یافته مهم حاصل مرور نظام‌مند جدید #کاکرین است که نگاه سنتی به تقسیم کار در سیستم‌های سلامت را به چالش می‌کشد.

📊 محققانی از ایرلند، بریتانیا و استرالیا با تحلیل ۸۲ مطالعه تصادفی‌سازی‌شده روی بیش از ۲۸ هزار بیمار در ۲۰ کشور دریافتند:

✅ تفاوت معناداری در مرگ‌ومیر، عوارض جانبی یا کیفیت زندگی بیماران بین مراقبت‌های ارائه‌شده توسط پرستاران متخصص و پزشکان وجود ندارد.
✅ در برخی حوزه‌ها مانند کنترل دیابت، پیگیری سرطان و بیماری‌های پوست، بیماران تحت مراقبت پرستاران حتی نتایج بهتری کسب کردند.

⚕️ این یافته‌ها در شرایطی که سیستم‌های سلامت جهان با کمبود پزشک، افزایش جمعیت سالمند و لیست‌های انتظار طولانی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند، نویدبخش است.

⚠️موفقیت این مدل وابسته به آموزش کافی، حمایت سازمانی و طراحی مناسب نقش‌های پرستاری است. همچنین بیشتر مطالعات در کشورهای ثروتمند (به‌ویژه بریتانیا با ۳۹٪) انجام شده و پژوهش در کشورهای با درآمد کم و متوسط یک ضرورت است.
🖇 مطالعه کامل خبر در سایت کاکرین ایران
https://iran.cochrane.org/fa/news/nurses-match-doctors-delivering-hospital-care

آیا به مردم عادی مؤثر است؟

حتماً برایتان پیش آمده، در یک صحنه اورژانسی، آرزو کرده‌اید کاش کمک‌های اولیه را بلد بودید. اما آیا واقعاً آموزش‌های رایج ما را به امدادگرانی توانمند تبدیل می‌کند؟ یک مرور جدید از #کاکرین پاسخ جالبی دارد.

این پژوهش که در آگوست ۲۰۲۵ منتشر شده، ۳۶ مطالعه معتبر با بیش از ۱۵ هزار شرکت‌کننده را تحلیل کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد:

✅ آموزش کمک‌های اولیه در کوتاه‌مدت (تا یک ماه)، احتمالاً دانش، مهارت‌ها و اعتمادبه‌نفس افراد عادی را افزایش می‌دهد. (شواهد با قطعیت متوسط)

❓ اما هنوز نمی‌دانیم این آموزش‌ها واقعاً تمایل فرد به کمک کردن یا رفتار امدادی او را در لحظه بحران تغییر می‌دهد یا خیر (شواهد با قطعیت بسیار پایین).

⚠️ هیچ‌کدام از مطالعات بررسی نکرده‌اند که آیا بیمارانی که کمک دریافت می‌کنند، واقعاً پیامد سلامت بهتری دارند یا خیر. همچنین از عوارض جانبی احتمالی این آموزش‌ها (مثل ترس از مسئولیت قانونی) اطلاعاتی در دست نیست.

🔍 این یعنی شکاف عمیقی میان «احساس توانمندی» و «عملکرد واقعی» وجود دارد که پژوهش‌های آینده باید پاسخش را بیابند.

#بلاگ‌شات

🧠 آیا مرورهای نظام‌مند همیشه بی‌طرف‌اند؟ #وبینار چگونگی رسیدگی به تعارض منافع در مرورهای نظام‌مند با استفاده از ابزار تاسیت (TACIT)

تأمین مالی تجاری و وابستگی‌های مالی نویسندگان در کارآزمایی‌های بالینی پدیده‌ای رایج است. اما وقتی نوبت به مرورهای نظام‌مند می‌رسد، این پرسش جدی شکل می‌گیرد: چگونه باید این تعارض منافع را هنگام جمع‌بندی شواهد مدیریت کنیم؟

🔍 ابزار تاسیت (TACIT) پاسخی روشن به این نیاز است. این چارچوب که مخفف «ابزار رسیدگی به تعارض منافع در کارآزمایی‌ها» (Tool for Addressing Conflicts of Interest in Trials) می‌باشد، به مرورگران نظام‌مند کمک می‌کند تا تأثیر منافع مالی را در مطالعات واردشده به مرورهای خود ارزیابی و مدیریت کنند.

🎤 با حضور دو تن از توسعه‌دهندگان اصلی این ابزار:
- آندریاس لونه (Andreas Lundh)، فراپژوهشگر (meta-researcher) و رهبر مشترک پروژه تاسیت
- اسبیورن هروبیارتسون (Asbjørn Hróbjartsson)، استاد پزشکی مبتنی بر شواهد و روش‌شناسی پژوهش بالینی

🗓 زمان: سه‌شنبه، ۲۸ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۳۰ به وقت تهران
🖇 ثبت‌نام
https://www.cochrane.org/events/how-to-address-conflicts-of-interests-in-systematic-reviews-using-tacit

🔬 معجزه شواهد؛ چگونه یک مرور علمی، جان بیماران را از خطر مرگ ناشی از نجات داد؟

باور رایج پزشکی در دهه ۹۰ میلادی (دهه ۷۰ شمسی) این بود که بیماران سکته مغزی در بخش‌های عمومی بیمارستان درمان بهتری دریافت می‌کنند. اما یک مرور سیستماتیک تأثیرگذار از #کاکرین، به رهبری پروفسور پیتر لانگهورن (Peter Langhorne) از دانشگاه گلاسگو (University of Glasgow)، این باور را برای همیشه تغییر داد.

این پژوهش با گردآوری داده‌های کارآزمایی‌های بالینی، ثابت کرد بیمارانی که در بخش‌های اختصاصی سکته مغزی و توسط تیم چندرشته‌ای متخصص درمان می‌شوند، شانس زنده ماندن و زندگی مستقل را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهند.

نتایج این مرور که در سال ۲۰۰۱ منتشر شد، به سرعت به بازنگری دستورالعمل‌های بالینی در جهان منجر گردید. برای مثال، خدمات ملی سلامت (NHS) در بریتانیا با استقرار این واحدها، طی یک دهه مرگ‌ومیر ناشی از سکته را تا ۴۰٪ کاهش داد و جان هزاران نفر را نجات داد. امروزه به لطف همین شواهد، میلیون‌ها بازمانده سکته مغزی کیفیت زندگی بسیار بهتری دارند.

🖇 مطالعه کامل خبر در سایت کاکرین ایران
https://iran.cochrane.org/fa/news/saving-patients-life-threatening-stroke

🛠 #سوگیری پنهان در ‌ای را چگونه کشف کنیم؟

تصمیم‌گیری در سیاست‌های سلامت، وقتی مبتنی بر نتایج نادرست باشد، می‌تواند جان بیماران را به خطر بیندازد. یکی از چالش‌های جدی در متاآنالیز شبکه‌ای (Network Meta-Analysis)، وجود سوگیری‌های بالقوه‌ای است که ممکن است در سایه روابط پیچیده بین مداخلات پنهان بماند.

🔍 واحد پشتیبانی روش‌ها (Methods Support Unit) در یک #وب‌کلینیک تخصصی، ابزاری نوین به نام «RoB NMA» را برای ارزیابی خطر سوگیری در متاآنالیزهای شبکه‌ای معرفی می‌کند. این ابزار با ۱۷ آیتم مشخص، هر مکانیسم سوگیری را توضیح می‌دهد و مسیری شفاف برای داوری کیفیت شواهد ارائه می‌کند.

🎤 ارائه‌دهندگان:
- دکتر آِرِتی آنجلیکی وِرونیکی (Areti Angeliki Veroniki)، دانشیار دانشگاه براون (Brown University)
- دکتر کرول لانی (Carole Lunny)، روش‌شناس گروه مرور فشار خون بالای کاکرین (Cochrane Hypertension Review Group)

اگر در حوزه مرورهای نظام‌مند کار می‌کنید یا به متاآنالیز شبکه‌ای علاقه دارید، آشنایی با این ابزار برایتان ضروری است.

🗓 پنجشنبه، ۲۳ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۳۰ به وقت تهران
🖇 ثبت‌نام
https://www.cochrane.org/events/introduction-new-risk-of-bias-tool-network-meta-analysis

القای زایمان: کدام روش بهتر و ایمن‌تر است؟
یک مطالعه بزرگ و جدید از #کاکرین نتایج جالبی را منتشر کرده است که می‌تواند نگرانی‌های شما را کاهش دهد.
🔬 نتیجه تحقیق روی ۳۰,۰۰۰ مادر باردار:
پژوهشگران با بررسی بیش از ۱۰۰ مطالعه مختلف دریافتند که تقریباً تمام روش‌های رایج القای زایمان، از نظر موفقیت در #زایمان، اثربخشی مشابهی دارند.
💊 نکات کلیدی:
استاندارد رایج: قرص‌های میزوپروستول واژینال هنوز یکی از رایج‌ترین و موثرترین روش‌ها هستند.
سریع‌ترین روش: ترکیب اکسی‌توسین (آمپول فشار) + پاره کردن کیسه آب بیشترین شانس را برای زایمان در کمتر از ۲۴ ساعت دارد.
امن‌ترین روش برای نوزاد: روش‌های مکانیکی (مثل کاتتر بالون) شاید کمی کندتر باشند، اما خطر فشار بیش‌ازحد به رحم و نوزاد را به شدت کاهش می‌دهند.
⚠️ یک نکته مهم: اگر قبلاً سزارین داشته‌اید، هنوز تحقیقات کافی برای تعیین بهترین روش وجود ندارد و تصمیم‌گیری باید با دقت بیشتری انجام شود.
💡 نتیجه‌گیری: هیچ روش بد یا خطرناکی وجود ندارد که نیاز به حذف کامل داشته باشد. انتخاب روش مناسب به شرایط بدن شما و تصمیم پزشکتان بستگی دارد.
🖇 مطالعه متن خبر در سایت کاکرین ایران
https://iran.cochrane.org/fa/news/most-common-methods-inducing-labour-similarly-effective