Niheli & Inudi

*පැවරුම: නාට්‍යයක මූලික ලක්ෂණ හා ගුණාංග*

*1. හැඳින්වීම*

නාට්‍ය යනු සාහිත්‍යයේ එක් ශාඛාවක් වන අතර එය වේදිකාව මත රංගනය සඳහාම රචනා වන නිර්මාණයකි. කවිය කියවීමටත්, නවකතාව රස විඳීමටත් ලියැවෙනවා සේ, නාට්‍ය ලියැවෙන්නේ "රඟ දැක්වීමට" ය. එබැවින් අනෙකුත් සාහිත්‍ය ආකෘතිවලින් නාට්‍යය වෙන්කර හඳුනාගත හැකි සුවිශේෂී ලක්ෂණ හා ගුණාංග රාශියක් පවතී.

*2. නාට්‍යයක මූලික ලක්ෂණ*

නාට්‍යයක් "නාට්‍යයක්" වීමට අත්‍යවශ්‍ය වන ලක්ෂණ මෙසේය:

*1. රංගධර්මීත්වය*
- නාට්‍යයක ප්‍රධානම ලක්ෂණය මෙයයි.
- එය වේදිකාව මත සජීවීව රඟ දැක්විය හැකි විය යුතුය.
- දෙබස්, චරිත චලනය, වේදිකා උපදෙස් ඇතුළත් වේ.
- උදා: නවකතාවක "ඔහු දුකින් ඇඬුවා" කියලා ලිව්වට, නාට්‍යයක "ඇඬීම" නළුවා විසින් රඟපෑමක් ලෙස පෙන්විය යුතුයි.

*2. ද්වන්දය / ගැටුම*
- නාට්‍යයක් ජීවමාන වන්නේ ගැටුමක් නිසයි.
- චරිතය vs චරිතය, චරිතය vs සමාජය, චරිතය vs තමන්ගේම හිත අතර ගැටුමක් තිබිය යුතුය.
- උදා: "මනමේ" නාට්‍යයේ මනමේ කුමාරයා vs වැදි රජු අතර ගැටුම.

*3. දෙබස් ප්‍රධාන වීම*
- කතාව ඉදිරියට යන්නේ දෙබස් වලින්.
- නවකතාවක වගේ දීර්ඝ විස්තර නැත. චරිතයේ හැඟීම්, අතීතය, අනාගත බලාපොරොත්තු සියල්ල දෙබස් වලින් එළියට ආ යුතුය.
- දෙබස් කෙටි, තියුණු සහ අර්ථවත් විය යුතුය.

*4. කාල-අවකාශ සීමාව*
- නාට්‍යයක් පැය 2-3ක් ඇතුළත වේදිකාවක රඟ දැක්වෙන නිසා කාලය සහ ඉඩකඩ සීමිතය.
- "අංක", "ජවනිකා" ලෙස කොටස් වලට බෙදා ඇත්තේ මේ නිසයි.

*5. ප්‍රේක්ෂකයා හා සෘජු සම්බන්ධය*
- නවකතාවක් තනියම කියවනවා. නමුත් නාට්‍ය රඟ දක්වන්නේ ප්‍රේක්ෂකයෙක් ඉදිරියේ.
- ප්‍රේක්ෂකයාගේ සිනා, හැඬීම, අත්පොළසන් දීම නාට්‍යයේම කොටසක් වේ.

*3. උසස් නාට්‍යයක තිබිය යුතු ගුණාංග*

ලක්ෂණ වලට අමතරව හොඳ නාට්‍යයක මේ ගුණාංග තිබිය යුතුය:
ගුණාංගය විස්තරය
**1. සරල බව** දෙබස් සහ සිදුවීම් ප්‍රේක්ෂකයාට පහසුවෙන් තේරුම් යා යුතුය. අනවශ්‍ය සංකීර්ණත්වය නාට්‍යය මරා දමයි.
**2. සජීවී බව** චරිත මැරුණු කොළ කෑලි වගේ නොවී, ලේ මස් ඇට නහර ඇති මිනිසුන් ලෙස පෙනිය යුතුය.
**3. ඒකාග්‍රතාව** කතාවේ ආරම්භයේ සිට අවසානය දක්වා එකම ඉලක්කයකට ගමන් කළ යුතුය. අදාළ නැති සිදුවීම් නොදැමිය යුතුය.
**4. විශ්වසනීයත්වය** චරිත කරන කියන දේවල් තර්කානුකූල විය යුතුය. හදිසියේම අහසින් දෙවි කෙනෙක් බැහැලා ප්‍රශ්න විසඳීම හොඳ නාට්‍යයක ලක්ෂණයක් නොවේ.
**5. සාර්වකාලීන බව** හොඳ නාට්‍යයකට කාලයෙන් කාලයට වලංගු පණිවිඩයක් ඇත. "සිංහබාහු" නාට්‍යය 1960 දී වගේම අදත් අදාළ වන්නේ එනිසයි.
**6. රසය** ශෘංගාර, හාස්‍ය, කරුණා, රෞද්‍ර, වීර, භයානක, බීභත්ස, අද්භූත, ශාන්ත යන නව රසයන්ගෙන් එකක් හෝ කිහිපයක් තුළින් ප්‍රේක්ෂක සිත ඇද බැඳ තබාගත යුතුය.
*4. නිගමනය*

අවසාන වශයෙන් කිව හැක්කේ, නාට්‍යයක් යනු හුදු ලියවිල්ලක් නොව සජීවී අත්දැකීමක් බවයි. රංගධර්මීත්වය, ගැටුම, දෙබස් වැනි මූලික ලක්ෂණ මත නැගී සිටිමින්, සරල බව, සජීවී බව, විශ්වසනීයත්වය වැනි ගුණාංග වලින් පෝෂණය වූ විට පමණක් නාට්‍යයක් කාලයක් පුරා ප්‍රේක්ෂක සිත් සතන් තුළ රැඳෙන උත්කෘෂ්ට කලා කෘතියක් බවට පත්වේ. එබැවින් නාට්‍යකරුවෙකු මෙම ලක්ෂණ හා ගුණාංග පිළිබඳ මනා අවබෝධයකින් යුතුව සිය නිර්මාණකරණයේ යෙදිය යුතුය.

*නාට්‍ය කලාව *

*1. හැඳින්වීම*
නාට්‍ය යනු සාහිත්‍යයේත් කලා මාධ්‍යයේත් ඉතා වැදගත් අංගයකි. එය වේදිකාව මත රංගනය තුළින් මානව ජීවිතයේ ගැටලු, හැඟීම් සහ අත්දැකීම් ප්‍රේක්ෂකයාට සජීවීව ඉදිරිපත් කරන කලා මාධ්‍යයකි. "Drama" යන වචනය ග්‍රීක "Dran" යන්නෙන් බිඳී ආවක් වන අතර එහි අර්ථය "කිරීම" හෝ "ක්‍රියා කිරීම" යන්නයි.

*2. නාට්‍යයේ ප්‍රධාන අංග 6*
අංගය විස්තරය
**කතා වස්තුව** නාට්‍යයේ සිදුවීම් දාමය. ආරම්භය, ගැටුම, උච්චස්ථානය, විසඳුම
**චරිත** ප්‍රධාන චරිත, උප චරිත, විරෝධී චරිත. චරිත වර්ධනය වැදගත්
**තේමාව** නාට්‍යයෙන් දෙන මූලික පණිවිඩය. උදා: ප්‍රේමය, යුක්තිය, බලය
**දෙබස්** චරිත අතර සංවාද. චරිත හඳුන්වාදීම සහ කතාව ඉදිරියට ගෙනයාම
**රංගනය** නළුවන්ගේ ශරීර භාෂාව, හඬ පාලනය, හැඟීම් ප්‍රකාශනය
**වේදිකා පසුබිම** ඇඳුම්, ආලෝකකරණය, සංගීතය, වේදිකා අලංකරණය
*3. නාට්‍ය වර්ග*
1. *ශෝකාන්ත නාට්‍ය*: අවසානය දුක්බරයි. උදා: ග්‍රීක ශෝකාන්ත, ශේක්ස්පියර්ගේ "හැම්ලට්"
2. *ප්‍රහසන*: අවසානය සතුටුදායකයි, හාස්‍යය අඩංගුයි. උදා: "මූදු පුත්තු"
3. *ගීත නාට්‍ය*: සංගීතය සහ ගීත ප්‍රධානයි. උදා: "මනමේ"
4. *වීදි නාට්‍ය*: එළිමහනේ, සමාජ ප්‍රශ්න ගැන කතා කරන නාට්‍ය
5. *අධිනාට්‍ය*: යථාර්ථවාදී නොවන, සංකේතාත්මක නාට්‍ය
6. *ඒක පුද්ගල නාට්‍ය*: එක් නළුවෙකු පමණක් රඟපාන නාට්‍ය

*4. ශ්‍රී ලංකාවේ නාට්‍ය ඉතිහාසය කෙටියෙන්*
- *මුල් යුගය*: කෝලම්, සොකරි, නාඩගම් වැනි ජන නාට්‍ය සම්ප්‍රදායන්
- *1900 ගණන්*: ජෝන් ද සිල්වා "නූර්ති" නාට්‍ය සම්ප්‍රදාය ආරම්භ කළා
- *1940-1950*: එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර "මනමේ", "සිංහබාහු" වැනි නූතන නාට්‍ය බිහිකළා
- *1960න් පසු*: හෙන්රි ජයසේන, සුගතපාල ද සිල්වා, ධම්ම ජාගොඩ වැනි අය අත්හදා බැලීම් කළා
- *වර්තමානය*: ප්‍රියන්ත සිරිකුමාර, රාජිත දිසානායක වැනි නව පරපුරක් විවිධ තේමා ඔස්සේ නිර්මාණ කරනවා

*5. නාට්‍යයේ වැදගත්කම*
1. *සමාජ කැඩපත*: සමාජයේ ප්‍රශ්න, අසාධාරණකම් ප්‍රේක්ෂකයාට පෙන්වනවා
2. *අධ්‍යාපනික මෙවලම*: ඉතිහාසය, සදාචාරය, සංස්කෘතිය උගන්වන්න පුළුවන්
3. *චිත්තවේගීය සහනය*: ප්‍රේක්ෂකයාගේ මානසික ආතතිය අඩු කරනවා
4. *නිර්මාණශීලීත්වය*: නළුවා, අධ්‍යක්ෂක, පිටපත් රචකයාගේ දක්ෂතා එළියට එනවා
5. *සංස්කෘතික අනන්‍යතාව*: ජාතියක සංස්කෘතිය ලෝකෙට අරන් යනවා

*6. නිගමනය*
නාට්‍ය යනු හුදු විනෝදාස්වාද මාධ්‍යයක් පමණක් නොවේ. එය සමාජය දැනුවත් කරන, විවේචනය කරන, සහ මිනිසාගේ අභ්‍යන්තරය විමසන ප්‍රබල කලා මාධ්‍යයකි. තාක්ෂණය දියුණු වුනත්, වේදිකාව මත සජීවීව ඉදිරිපත් වන නාට්‍යයකට ඇති බලපෑම සහ ආකර්ෂණය අදටත් එලෙසම පවතී.

- *උපුටා දැක්වීමක්*: "ලෝකයම වේදිකාවකි, අපි සියල්ලෝම නළුවෝය" - ශේක්ස්පියර්

With ශැගී K.T.G – I just got recognised as one of their top fans! 🎉

With Hones Tee Posa – I just got recognised as one of their top fans! 🎉