Leefstijlcentrum Babette

Je weet wat je moet doen. En toch doe je het niet.

Misschien herken je dat. Je eet best gezond, je doet je best, en toch staat de weegschaal niet waar je wil en is je energie op.

Vandaag staat mijn allereerste podcastaflevering online. Lekker in je vel in de overgang. En daarin ga ik verder dan de tips en de schema's, want die kennis heb je allang.

Ik ken het van mezelf. 's Avonds toch voor de kast staan, terwijl het overdag prima gaat.

Het ligt niet aan een gebrek aan wilskracht. Je bent niet lui en niet ongedisciplineerd. Er werkt iets in je lijf en in je hoofd dat sterker is dan jouw goede voornemens. In de overgang veranderen je hormonen, en daaronder speelt vaak nog iets van stress en oude patronen. Daarom is afvallen in de overgang echt iets anders dan afvallen op je dertigste.

Ik hou het lekker kort, een kwartiertje, zodat je makkelijk kunt luisteren in de auto of tijdens een wandeling.

Beluister aflevering 1 op Spotify. Klik op de link hieronder, of tik op de link in mijn bio.

https://open.spotify.com/episode/2Wm9VhRifQIy9ol0Df57h0

warme groet

Midden in een gesprek, of midden in de nacht. Ineens die golf van hitte, en even later lig je te plakken in een klam bed.

Het gekke is: je hebt het helemaal niet warm.

In je hersenen zit de hypothalamus, dat is je thermostaat. Die bewaakt je lichaamstemperatuur en stuurt bij zodra het nodig is. Oestrogeen speelt daar een grote rol in.

Daalt je oestrogeen, dan wordt die thermostaat overgevoelig. Een minieme stijging in temperatuur, en je hypothalamus denkt ten onrechte dat je oververhit raakt. Vervolgens doet je lichaam precies wat het hoort te doen bij oververhitting: de bloedvaten in je huid gaan wijd open om warmte af te geven. En dat voel jij als een opvlieger.

Dus je lichaam is niet stuk. Het reageert alleen op een alarm dat te snel afgaat.

Dat verklaart ook waarom opvliegers en nachtzweten bij de een veel heftiger zijn dan bij de ander, en waarom ze bij stress vaak toenemen. Overgangsklachten worden erger naarmate je systeem meer aanstaat, en dat geldt hier ook.

Waar je zelf naar kunt kijken zijn de uitlokkers. Alcohol is een bekende, net als suiker, pittig eten en verwarmende kruiden zoals gember.

En dan is er nog een kant die juist helpt. Krachttraining bijvoorbeeld, want spiermassa maakt testosteron aan waar je lichaam weer oestrogeen van maakt. En stressreductie, want dat is bij vrijwel alle overgangsklachten de grootste knop.

Opvliegers zijn een van de bekendste overgangsklachten, maar zeker niet de enige. En hoe meer je begrijpt wat er gebeurt, hoe minder het voelt alsof je lijf iets doet wat nergens op slaat.

Herken jij die golf? En weet jij wat hem bij jou uitlokt?

Hij staat online.

Mijn eigen website, waar alles nu bij elkaar staat. Wie ik ben, hoe ik werk en wat je bij mij kunt doen.

En ja, ik heb hem helemaal zelf gebouwd. Er was geen budget voor iemand die dat voor me deed, dus ben ik er zelf ingedoken. Avonden achter mijn laptop, dingen die niet deden wat ik wilde, en dan de volgende avond weer opnieuw. Best vaak gedacht: waar ben ik aan begonnen.

Maar hij staat er. En dat voelt anders dan wanneer iemand anders hem had gemaakt.

Wat je er vindt: waar ik voor sta en waarom ik met hormonen werk. Mijn persoonlijk hormoonadvies, het traject Reset je Hormonen en de avonden Vrouwen in Verbinding. Ook staan de recepten en de gratis hormoongids er.

Vele gesprekken heb ik gevoerd over gewicht, suiker en opnieuw beginnen. Steeds vaker zaten daar vrouwen tegenover me die alles goed deden en toch niets zagen veranderen. Daarvoor ben ik me gaan verdiepen in de hormonen en daar staat vanaf vandaag dus een eigen plek voor.

Er is nog iets. Vanaf vandaag staat ook de eerste aflevering van mijn podcast online, Lekker in je vel in de overgang. Daar vertel ik later deze week meer over.

Neem gerust een kijkje, de link staat in mijn bio. En als je iets tegenkomt wat niet klopt, hoor ik het graag.

www.leefstijlcentrumbabette.nl

Wat wil jij als eerste van me weten?

Laatst had ik het met iemand over de woorden die we over onszelf gebruiken.

Ik ben lui. Ik ben moe. Ik ben dik. Ik ben nou eenmaal een emotie-eter.

Het gekke is: je brein gelooft dat gewoon. Wat je vaak genoeg tegen jezelf zegt, gaat het als waarheid behandelen. En dan ben je het niet meer aan het beschrijven, dan ben je het aan het bevestigen.

Kijk maar eens naar het verschil tussen deze twee zinnen.

Ik ben een emotie-eter.
Ik eet bij emotie.

De eerste is een eigenschap. Iets wat bij jou hoort, net als je oogkleur. Daar valt weinig aan te doen.

De tweede is een handeling. En een handeling heeft een aanleiding, een moment, een reden. Daar kun je naar kijken. En wat je kunt bekijken, kun je op den duur ook veranderen.

Datzelfde geldt voor ik kan dit niet. Zet er een woordje bij en het wordt: ik kan dit nog niet. Dan is het geen oordeel meer, maar een stand van zaken.

En nee, dit is geen kwestie van positief denken of een spreuk boven je bed hangen. Het is gewoon eerlijk benoemen wat er is. Een gewoonte die er dertig jaar in geslepen zit, verander je niet in een week. Het is een proces, en het gaat een paar keer goed en dan weer een keer niet.

Maar zolang je blijft zeggen ik ben, verandert er nooit iets. Want dan is er niets om aan te werken.

Welke zin zeg jij het vaakst over jezelf?

Chocolademousse als ontbijt.

Ja, echt. En nee, dit is geen toetje dat ik goedpraat.

Er zit een halve avocado in, een banaan, vloeibaar eiwit, chiazaad, pindakaas en pure cacao. Alles door de blender tot een romige mousse, frambozen erover en drie grofgehakte paranoten erbovenop.

Wat je proeft is chocolade. Wat je binnenkrijgt zijn eiwitten, gezonde vetten en vezels. En die avocado maakt hem romig zonder dat je hem terugproeft, dus ook je verstopte groente zit er gewoon in.

Die drie paranoten zijn trouwens geen versiering. Daar zit je dagelijkse portie selenium in, en dat heeft je schildklier nodig.

Deze heb ik twee dagen achter elkaar gegeten. Dat zegt genoeg.

Handig: maak hem de avond ervoor en zet hem afgedekt in de koelkast. Door het chiazaad wordt hij s nachts nog wat dikker en meer mousse-achtig. Dan hoef je s ochtends alleen de frambozen en de noten er nog overheen te doen.

Wil je er meer eiwit in? Gebruik dan een halve banaan en doe er 15 gram vanille-eiwitpoeder bij. Dan kom je op ongeveer 500 kcal met 34 gram eiwit, en hij wordt er ook steviger van.

En dit is precies waar het bij mij over gaat. Hormoonproof eten is niet: alles wat lekker is eraf halen. Het is kijken wat je lijf nodig heeft en dat zo maken dat je er zin in hebt. Anders houd je het toch niet vol.

Bewaar hem even, dan heb je hem morgenochtend bij de hand.

Zou jij chocolademousse als ontbijt eten?

Als het over alcohol en afvallen gaat, hoor je meestal hetzelfde: het zijn lege calorieen.

Dat klopt. Alleen is het niet het interessantste stukje.

Want in je lichaam zit een enzym dat aromatase heet. Dat enzym zet testosteron om naar oestrogeen. En alcohol stimuleert precies dat enzym.

Daar komt nog iets bij. Je oestrogeen wordt afgebroken in je lever. Krijgt die lever er een avond alcohol bij te verwerken, dan schuift die afbraak naar achteren. Wat er niet wordt afgebroken, blijft rondzingen.

Meer aanmaak aan de ene kant, tragere afbraak aan de andere kant. Zo kan een gewoonte die jarenlang niets deed, in de overgang ineens wel iets doen.

En dan is er nog je slaap. Van alcohol val je vaak makkelijk in slaap, maar je diepe slaap wordt korter en de tweede helft van de nacht word je vaker wakker. Slecht geslapen betekent de volgende dag meer hongerhormoon en meer trek in snelle dingen.

Betekent dit dat je nooit meer een glas wijn mag? Nee.

Wat wel helpt is weten waar je naar kijkt. Als jij last hebt van heftige menstruaties, gespannen borsten, opvliegers, slecht slapen of een kort lontje, dan is alcohol een van de knoppen waar je aan kunt draaien. Merk je niets, dan is het minder urgent.

Merk jij verschil in je slaap na een avondje drinken?

Deze week deed ik een klein experiment.

Twee dagen lang ruimde ik de vaatwasser niet uit. Gewoon, om te kijken wat er zou gebeuren.

Nou, dat weet je al. Er gebeurde niets. De vaatwasser bleef vol, en het aanrecht stroomde langzaam vol met alles wat er niet in kon. Pas toen ik het vroeg, werd het gedaan. En dan meteen, zonder gemopper.

Mijn eerste gedachte was de gedachte die je waarschijnlijk kent. Waarom ziet niemand dit nou.

Maar toen bedacht ik iets anders.

Wie heeft dit eigenlijk zo gemaakt?

Jarenlang deed ik het gewoon. Elke ochtend, elke avond, zonder erbij na te denken. En nu verwacht ik ineens dat de rest van het huis ziet wat ik zie. Terwijl zij dat helemaal niet zien. Niet omdat ze het niet willen, maar omdat ze er geen last van hebben.

Dat geldt hier voor veel meer dan de vaatwasser.

En dan ga je mopperen op iets wat je zelf hebt gecreeerd. Vervolgens vind je het ook nog vervelend om het te vragen, want je vindt eigenlijk dat ze het gewoon zouden moeten zien.

Herkenbaar?

Ik denk dat veel vrouwen zo lopen. Alles zelf doen, want dan gaat het snel en goed. En jaren later dragen ze een huishouden in hun hoofd waar niemand anders van weet.

De oplossing is niet dat je harder gaat mopperen. Ook niet dat je alles maar blijft doen. Het is gewoon vragen. En daar wennen we dan weer aan.

Wat doe jij standaard zelf, terwijl je eigenlijk zou willen dat iemand anders het ziet?

Ochtends uit bed komen en het voelt alsof je de dag ervoor een marathon hebt gelopen. Stijve vingers, een stramme rug, knieen die eerst even op gang moeten komen.

En je hebt helemaal niets bijzonders gedaan.

Veel vrouwen denken dan meteen: daar gaan we, ik word oud. Of ze gaan zoeken naar een blessure die er niet is.

Maar gewrichtsklachten staan gewoon in het rijtje overgangsklachten. Alleen weet bijna niemand dat, want iedereen kent de opvliegers en verder houdt het op.

Oestrogeen doet namelijk veel meer dan je cyclus regelen. Er zitten receptoren voor oestrogeen in je spieren, je bindweefsel, je botten, je darmen en je brein. Oestrogeen helpt ook bij het remmen van ontstekingen en bij het vasthouden van vocht in je weefsels.

Daalt het, dan merk je dat op precies die plekken. Stijver bindweefsel, minder soepele gewrichten, en spieren die langer nodig hebben om te herstellen.

Dus nee, je verbeeldt het je niet. En nee, het betekent niet dat je lijf op is.

Wat wel helpt is misschien het tegenovergestelde van wat je voelt. Blijf bewegen, juist op die stijve dagen. Bouw of behoud spiermassa, want die vangt de belasting op je gewrichten op. Zorg voor genoeg eiwit en voor omega drie, want dat ondersteunt het ontstekingsevenwicht. En kijk naar je slaap, want herstel gebeurt s nachts.

Blijven de klachten aanhouden of komt er zwelling bij, ga dan naar je huisarts. Niet alles is de overgang.

Sta jij s ochtends ook zo stijf op? Of herken je dit juist helemaal niet?

Begin jaren tachtig had een derde van de Nederlanders overgewicht. In 2023 was dat 51 procent. Obesitas ging in diezelfde periode van 5 naar 16 procent, cijfers van het CBS.

Zijn we in veertig jaar massaal onze wilskracht kwijtgeraakt?

Natuurlijk niet. Onze genen zijn niet veranderd. Aanleg bestond vroeger net zo goed. Wat wel veranderde, is de wereld waarin die aanleg tot uiting komt.

Eten is 24 uur per dag beschikbaar. Porties zijn groter. We bewegen minder tijdens ons werk. We slapen korter. En bijna alles wat makkelijk is, is ook flink bewerkt en gemaakt om door te blijven eten.

Maar er is nog iets, en daar had ik het maandagavond in de groep ook over.

Stress.

We leven in een verwachtingsmaatschappij. Altijd bereikbaar, altijd nog iets af te maken, en ondertussen ook nog gezond eten, sporten en er goed uitzien.

En dan wordt het interessant. Want van wie zijn die verwachtingen eigenlijk? Een deel komt van de maatschappij. Een deel van de mensen om je heen. En een deel heb je van huis uit meegekregen, zonder dat je daar ooit bewust voor koos. Dat je altijd doorgaat. Dat je niet klaagt. Dat je eerst voor anderen zorgt.

Je lijf merkt dat verschil niet. Dat weet alleen: het systeem staat aan. En blijft dat zo, dan vraagt het om snelle energie, slaap je slechter en stijgt je hongerhormoon. Zo wordt gezond kiezen elke dag een beetje zwaarder, zonder dat er iets mis is met jou.

De vraag is dus niet waarom jij het niet volhoudt.

De vraag is wat het jou zo moeilijk maakt. En daaronder zitten je omgeving, je verwachtingen en je hormonen. Daar valt gelukkig wel wat aan te doen.

Welke verwachting draag jij mee waar je eigenlijk nooit voor gekozen hebt?

Vier uur. De dag was prima. En dan sta je bij de kast zonder dat je er echt over hebt nagedacht.

Herkenbaar?

En daarna komt dat stemmetje. Dat je toch weer geen discipline had.

Alleen begon dit niet om vier uur. Dit begon vanochtend.

Een licht ontbijt, of alleen koffie. Daarna een snelle lunch. Je bloedsuiker ging omhoog en daarna hard omlaag. En bij een lage bloedsuiker vraagt je lichaam om snelle energie. Dat voelt bij jou als trek in iets zoets.

Dat is geen karakterprobleem. Dat is een lijf dat precies doet wat het hoort te doen.

En dan tellen ook de kleine dingen mee. Een cappuccino, een stuk fruit tussendoor, een koekje bij de thee. Allemaal eetmomenten waar je bloedsuiker op reageert. Gaat dat de hele dag op en neer, dan vraag je nogal wat van je alvleesklier. In de overgang merk je daar meestal meer van dan tien jaar geleden.

Begin dus niet bij die trek van vier uur. Die is het gevolg, niet de oorzaak.

Begin bij je ontbijt en je lunch. Drie volwaardige maaltijden met eiwitten, vetten en vezels, en dan vooral dat ontbijt. Wie eiwitrijk begint, heeft aan het eind van de middag een heel ander lijf.

En nee, dat betekent niet nooit meer iets lekkers. Het betekent alleen dat je niet meer hoeft te vechten tegen je eigen bloedsuiker.

Reageer met ONTBIJT, dan stuur ik je mijn gidsje met drie eiwitrijke ontbijten. Alle drie snel klaar, ook op een ochtend waarop je weinig tijd hebt.

Hoe laat komt bij jou die trek meestal opzetten?