Sine Aras Akten

Bütün ülke insanını gözaltına alacak bir ülke ceza sistemi henüz tarihte yok, tarih insanını dinlemeyen yönetimlerin yokoluş hikayeleri ile doludur..

Sine Aras Akten

BU MEMLEKETİN ÇARESİ DE HABERDİR

Sabah telefonu açıyoruz.
Bir haksızlık. Bir yolsuzluk. Bir çocuğun yarım kalmış hayatı.

Akşam ekranı kapatıyoruz; memleketin bütün yaraları içimizde, elimizde hiçbir pansuman yok.

Haberdarız. Öfkeliyiz.
Peki, ne yapabileceğimizi biliyor muyuz?

Çözüm gazeteciliği denir burada “Solutions Journalism”

Kim, hangi soruna karşı ne denemiş? İşe yaramış mı? Kanıtı ne? Kim dışarıda kalmış?

“Çocuklar okula aç gidiyor” haberini yapacağız. Nedenini, sorumlusunu soracağız. Sonra okul yemeği veren ilçenin mutfağına da gireceğiz: Yemek çocuğa ulaşıyor mu? Yeterli mi? Maliyeti ne?

Çünkü kurdeleyi görmekle hayatın değiştiğini görmek aynı şey değildir.

Hekimlikte ağrıyı saptamakla işimiz bitmez.

Hangi müdahalenin işe yaradığını da izleriz. Toplumun yaralarına bakarken de aynı dikkate ihtiyacımız var.

Bizde “Bizden mi?” sorusu, kolayca “İşe yarıyor mu?” sorusunun önüne geçiyor.

Oysa bir çocuğun karnı, belediyenin partisine göre acıkmıyor. Temiz su, musluktan akarken seçmen kimliği sormuyor.

Elbette hesap soracağız. Üç gönüllünün iyiliği, kamunun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bir mahalledeki başarı, bütün ülkenin sorununu çözmez.

Ama birileri bir yarayı daha az kanatmanın yolunu bulmuşsa, onu da öğreneceğiz.

Çünkü halkın yalnızca başına gelenleri öğrenmeye değil, hayatını değiştirebilecek bilgiye de hakkı var.

Bu memleketin acısı kadar, çaresi de haber değeri taşır.

Haberiniz olsun!

Sine Aras Akten

Halkın iradesinin ve birikiminin ne ölçüde korunduğunu sorguladığımız bir ortamda, Halk TV’nin bağımsız yayıncılığının geleceğini de sormak gerekmez mi?

Beni asıl düşündüren ise o halkın sessizliği.

Bu sessizlik bir kabulleniş mi, yorgunluk mu, yoksa insanların seslerinin karşılık bulacağına dair inancını yitirmesi mi?

Ya da adeletin er geç tecelli edeceğine dair bir bekleyiş mi?

Şeffaflık, hesap verebilirlik ve özgür basın talep etmek, bir yurttaş olarak hepimizin hakkı…

Öyle değil mi?

Sine Aras Akten

🍁🍁🍁🍁
Sine Aras Akten

IŞIKLA AÇILAN KANALLAR, BOMBAYLA SUSTURULAN İNSANLAR

Bir hekim olarak hücrenin ışığa nasıl yanıt verdiğini merak ediyorum.

Bir kadın olarak, ışık tutan bir insanın neden öldürüldüğünü.

Işığa duyarlı proteinler taşıyan sinir hücrelerinde ışık, iyon kanallarını açabiliyor. Bu kapıyı aralayan Deisseroth, Hegemann ve Nagel, 2026 Nobel Tıp Ödülü’nü aldı.

Bugün bu haberi okurken başka bir tarih önüme düştü: 6 Ekim 1990.

Bahriye Üçok.

Evine gönderilen bombalı paketle öldürülen bir ilahiyatçı. Laikliği, kadın haklarını savunan; kendisine öğretileni sorgulamaktan vazgeçmeyen bir kadın.

Yıl dönümünü bir haberle hatırladım. Unutmuş olmaktan utandım.

Çünkü bazı cinayetler, yalnızca bir insanın hayatını almıyor. Geride kalanların cümlelerine de yerleşiyor.

Öğrenci sorusunu yutuyor.
Akademisyen cümlesini buduyor.
Kadın, konuşmadan önce çocuklarını düşünüyor.

Korku böyle çoğalıyor: Bir bedenden binlerce suskunluğa.

Toplum bir sinir hücresi değil elbette. Ama bir soru da insanın içinde kapalı duran bir yolu açabiliyor. Bir kadın konuşuyor; başka bir kadın kendi hayatına ilk kez itiraz edebiliyor.

Hücreyi ışıkla harekete geçirenlere Nobel verirken, düşüncesiyle insanları harekete geçiren bir kadının ölüm yıl dönümündeyiz.

Ben bugün bilimin sevincini, bu memleketin yasından ayıramıyorum.

Çünkü ışığın ne yaptığını öğreniyoruz.

Işık tutan insanı yaşatmayı hâlâ öğrenemedik.

Sine Aras Akten

Sine Aras Akten

BİR HALKI UYANIK TUTAN NEDİR?

Sıkı durun. Uyumak yok!
Biyolojiden girip sosyolojiden çıkacağız.

Beyindeki küçücük bir grup hücre, oreksin üretir; uyanık kalmamıza yardım eder. Bu sistem zarar gördüğünde uyku ile uyanıklık arasındaki sınır bozulabilir. Yanagisawa ve Mignot’nun Lasker’le ödüllendirilen çalışmaları, bu ilişkinin ortaya konmasında önemli rol oynadı.
Ee Nobel gelir artık!
Heyecanla bekliyoruz!

Peki, bir halkı uyanık tutan nedir?

Burada oreksin bir metafor.

Çünkü gözleri açık olduğu hâlde geleceğinin elinden alınışını seyreden insanlar var. İşe gidiyor, alışveriş yapıyor, çocuklarını büyütüyorlar.

Ama uyanık olmak, farkında olmak değildir.

Bazıları yorgunluktan uyur. Geçim derdi, bakım yükü, yarın korkusu… “Neden görmüyorsun?” demeden önce, başını kaldıracak gücü kalmış mı diye bakmalı.

Bazıları ise uyutulur. Gerçek yalnız susturularak değil, gürültüye boğularak da gizlenir. Skandalın üstüne tartışma, tartışmanın üstüne düşman, düşmanın üstüne korku…

Hafıza parçalanır.
Dün hesap vermesi gereken, bugün hesap soran kürsüsündedir.

“Hepsi aynı.”
“Hiçbir şey değişmez.”
“Sen mi kurtaracaksın?”

Haksızlık görünür kalır; itirazın anlamı silinir.

Peki, panzehir?

Tek bir kahraman, seçim ya da slogan değil. Bağımsız habercilik, kanıt, özgürce soru sorabilmek, düşünmeye zaman, dayanışma ve hesap verebilirlik.

Çünkü bilip de hiçbir şeyi değiştirememek de uyuşturur. Farkındalık, çaresizliğe dönüşebilir.

Bir hekim olarak uyuyan hastayı suçlamam; neden uyanık kalamadığını araştırırım. Yurttaş olarak da halkı küçümsemek yerine, dikkatini tüketen ve iradesini daraltan koşulları sorgularım.

Ama gördüğümüz anda sorumluluğumuz başlar.

Uyanmak bazen bir yalanı düzeltmek, bir haksızlığa tanıklık etmek, susturulanın yanında durmaktır.

Neredesiniz?

Ve uyanınca öfkemizi sorumlulara değil, karşımıza çıkan yabancıya yöneltiyorsak?

Mesele oreksin eksikliği değil; cehalet, önyargı ve yanlış hedefe sürülen öfke olabilir.

Gözümüzü açmak yetmez.
Kime, neye ve neden baktığımızı da bilmek gerekir.

Sine Aras Akten

Sine Aras Akten

VİCDANIN FONU

Değişik bir fondur bu..

Nesillere yansıyan bir kar analizi!

Bir toplum çocuklarına ne söylediği kadar, onların gözleri önünde neye izin verdiğiyle de yetiştirir nesillerini.

Öyle değil midir?

Çalmaya müsade edersen, çalmadan yaşamayı nasıl öveceksin?

Çocuk adaleti önce bir yetişkinin davranışında görür.

Emeğin değerini, çalışan insanın nasıl yaşadığına bakarak öğrenir.

Dürüstlüğün karşılığını arar.

Eğer doğru söyleyen kaybediyor, güçlü olan hesap vermeden yoluna devam ediyorsa, verilen ders ile öğrenilen hayat birbirinden uzaklaşır.

“Dindar nesiller” yetiştirme vaadini biraz da buradan düşünmek gerekmez mi?

İnanç vicdana kök salabilir.

Fakat o kökün büyümesi için toplumsal bir toprak gerekir: adalet, güven, hakkaniyet.

Ayrıcalığın sulandığı bir yerde çocuklara ne kadar ahlak anlatsak da gözleri kimin yükseldiğini görür.

Fon krizinin açtığı soru, bu yüzden paradan büyüktür bence..
Yetişkinlerde mide bulantısı oluştuyor ama ya yetişme çağındakilerde?

Bir fonda yalnız sermaye birikmez.

İnsanların geleceğe duyduğu güven de birikir.

Emeklinin bir daha çalışamayacağı yılları, bir annenin çocuğuna ayırdığı imkân, bir ailenin hastalık gününe sakladığı güvence…

O güven zedelendiğinde kayıp, hesap ekstresine sığmaz.

İnsanlar birbirlerine daha kuşkuyla bakmaya başlar.

Dürüst olan da kendini savunmak zorunda kalır.

Toplumun ortak hayatı daralır.

Hekimlikte bir yaranın kapanması için üzerini örtmek yetmez!

İçeride ne olduğunu görmek gerekir.
Yoksa iyileşme ya olmaz ya da uzar..

Toplumsal yaralarda da ahlaklı sözler, açık bir hesabın yerini tutamaz.

Kul hakkını öğreten bir toplumun, o hakkı koruyan kurumları olmalı.

İhlal edildiğinde sorabilmeli.

İtibarın, servetin ve yakınlığın önünde durabilmeli.

Çünkü çocuklar bizim söylediklerimizi dinlerken, sustuğumuz yerleri de öğrenir!

Ve bir neslin vicdanı, biraz da yetişkinlerin hangi haksızlığın karşısında ayağa kalktığından oluşmaz mı?

Kalkılmalı artık!
Kendiniz için değilse bir sonraki nesiller için..

Sine Aras Akten
Sine Aras Akten